Νέα χρονιά, ίδια ερωτήματα: Κι αν οι στόχοι δεν είναι η λύση;

Κάθε Γενάρη πατάμε ένα άτυπο reset. Νέα χρονιά, νέα ατζέντα, νέα εκδοχή του εαυτού μας. Σηκώνουμε μανίκια, βάζουμε στόχους, γράφουμε λίστες. Κι όμως, κάπου εκεί, ανάμεσα στα πλάνα και τις προσδοκίες, υπάρχει κάτι που σπάνια λέγεται: η εξάντληση του να πρέπει να αλλάζεις διαρκώς. Η πίεση να βελτιώνεσαι ασταμάτητα. Η σιωπηλή κούραση του να μην νιώθεις ποτέ αρκετός, ακόμη και για τον ίδιο σου τον εαυτό.

Η αλλαγή έχει σχεδόν γίνει υποχρέωση. Και οι στόχοι έχουν μετατραπεί από κατεύθυνση σε πίεση. Το «φέτος θα» μπορεί να είναι και παγίδα. Γιατί πολλοί από αυτούς τους στόχους δεν ξεκινούν από μέσα μας. Δεν βασίζονται σε ερωτήματα ουσίας, αλλά σε εξωτερικές προσδοκίες. Σε «πρέπει» που απλώς ντύθηκαν με νέο περιτύλιγμα. Χάσε βάρος, γίνε παραγωγικός, πάρε τον έλεγχο, λες και η ζωή είναι project management. Όμως ποιος το λέει αυτό; Και για ποιον το κάνεις;

Αν είσαι από εκείνους τους ανθρώπους που κάθε Ιανουάριο γράφουν κάτι στο χαρτί και κάθε Φλεβάρη το έχουν ξεχάσει, δεν φταις. Δεν είσαι αδύναμος. Ίσως απλώς δεν είναι αυτός ο τρόπος που δουλεύει για σένα. Ίσως ο μηχανισμός των στόχων να φθείρει περισσότερο απ’ όσο χτίζει. Κι αυτό, όσο παράδοξο κι αν ακούγεται, είναι κάτι που αξίζει να το δεις στα ίσια.

Η αλλαγή που κρατάει δεν ξεκινά από άρνηση. Ξεκινά από αναγνώριση. Από παρατήρηση. Από μια ήσυχη αλλά γενναία ερώτηση: πώς είμαι, αλήθεια, σήμερα; Χωρίς να προσπαθώ να το ωραιοποιήσω. Χωρίς να το τιμωρώ. Χωρίς να τρέχω να το αλλάξω.

Αντί να οργανώσεις άλλο ένα πλάνο αλλαγής, μπορείς φέτος να επιλέξεις κάτι πιο δύσκολο αλλά και πιο αυθεντικό: να σταθείς λίγο μέσα σου. Να δεις τι σε κρατά, τι σε πιέζει, τι σε νοιάζει στ’ αλήθεια. Γιατί αν δεν απαντηθούν αυτά, τότε οι στόχοι είναι απλώς λέξεις. Προτάσεις χωρίς ρίζες.

Όπως δείχνει η ψυχολογική έρευνα (Ryan & Deci, 2000), οι στόχοι που κρατούν δεν είναι οι πιο φιλόδοξοι, αλλά οι πιο αυθεντικοί. Αυτοί που έχουν προσωπικό νόημα και όχι απλώς εξωτερική επιβράβευση. Δεν είναι οι μεγάλοι στόχοι που διαρκούν, αλλά εκείνοι που ευθυγραμμίζονται με αυτό που πραγματικά έχει σημασία για σένα. Όχι με αυτό που φαίνεται ωραίο στα social ή στις λίστες επιτυχίας.

Μπορείς να φτιάξεις λίστες, να βάλεις προτεραιότητες, να πάρεις αποφάσεις. Αλλά πριν απ’ όλα, φρόντισε να ρωτήσεις: αυτοί οι στόχοι που σημειώνω έχουν μέσα μου νόημα ή είναι απλώς φτιαγμένοι από την πίεση να αλλάξω;

Δεν είναι ανάγκη κάθε νέα χρονιά να φέρει έναν νέο εαυτό. Δεν είναι υποχρεωτικό να γίνεις καλύτερος. Μπορείς απλώς να πας λίγο πιο κοντά σε αυτό που ήδη είσαι. Να το δεις. Να το αντέξεις. Να το ακούσεις. Και να προχωρήσεις από εκεί. Ίσως όχι γρήγορα. Ίσως όχι θεαματικά. Αλλά με ειλικρίνεια.

Κάποιες χρονιές δεν φτιάχνεις τον εαυτό σου. Τον συναντάς. Και αυτό, πολλές φορές, είναι αρκετό.