Η εμμονή να έχουμε δίκιο
Όλοι θέλουν να έχουν δίκιο.
Κανείς δεν θέλει να καταλάβει.
Ζούμε σε μια εποχή όπου το να έχεις δίκιο έχει γίνει σχεδόν εμμονή. Στις συζητήσεις, στις σχέσεις, στην πολιτική, ακόμη και στις πιο μικρές καθημερινές διαφωνίες. Οι άνθρωποι δεν μπαίνουν πια σε έναν διάλογο για να ακούσουν –μπαίνουν για να κερδίσουν.
Αν παρατηρήσεις προσεκτικά μια σύγχρονη συζήτηση, θα δεις ότι οι περισσότεροι δεν ακούν για να καταλάβουν. Ακούν απλώς για να απαντήσουν. Περιμένουν τη σειρά τους για να πουν το επιχείρημά τους, να αποδείξουν ότι έχουν δίκιο, να επιβεβαιώσουν την εικόνα που έχουν ήδη φτιάξει στο μυαλό τους.
Και έτσι ο διάλογος μετατρέπεται σε μονομαχία.
Το «να καταλάβω» όμως είναι κάτι εντελώς διαφορετικό από το «να συμφωνήσω». Κατανόηση σημαίνει να κάνω ένα βήμα έξω από τον εαυτό μου. Να μπω για λίγο στον κόσμο του άλλου. Να δω τι τον έκανε να σκέφτεται έτσι, τι εμπειρίες τον διαμόρφωσαν, τι φόβους κουβαλάει και τι ελπίδες.
Αυτό απαιτεί κάτι που σπανίζει: Ταπεινότητα.
Γιατί για να καταλάβεις κάποιον πρέπει να αποδεχτείς μια άβολη πιθανότητα –ότι ίσως δεν έχεις όλο το δίκιο του κόσμου. Ότι ίσως υπάρχει μια γωνία της πραγματικότητας που δεν έχεις δει. Ότι ο άλλος δεν είναι απαραίτητα λάθος, απλώς βλέπει τη ζωή από άλλο παράθυρο.
Οι πιο πολλές συγκρούσεις στις σχέσεις, στις οικογένειες και στις φιλίες δεν γεννιούνται από μεγάλες διαφορές. Γεννιούνται από αυτή τη μικρή αλλά καθοριστική αδυναμία –την απροθυμία να καταλάβουμε.
Όταν όμως κάποιος νιώσει πραγματικά ότι τον άκουσες, κάτι αλλάζει. Η ένταση πέφτει. Η άμυνα χαλαρώνει. Ο διάλογος αρχίζει να μοιάζει ξανά με γέφυρα και όχι με πεδίο μάχης.
Ίσως, -τελικά- το πιο ώριμο πράγμα που μπορούμε να κάνουμε σε μια διαφωνία δεν είναι να αποδείξουμε ότι έχουμε δίκιο αλλά να καταλάβουμε τί βλέπει και ο άλλος.
Γιατί το δίκιο συχνά χωρίζει τους ανθρώπους.
Η κατανόηση όμως- σχεδόν πάντα- τους φέρνει κοντά.