Η Σχέση της Γνάθου με τον Χρόνιο Κεφαλοπροσωπικό Πόνο

Στο κέντρο της Αγνής Γιακουμή με περισσότερα από είκοσι χρόνια κλινικής εμπειρίας στον τομέα της οδοντιατρικής που ασχολείται με την αντιμετώπιση του στοματοπροσωπικού πόνου, καθημερινά προσέρχονται ασθενείς από όλη την Ελλάδα αναζητώντας ανακούφιση από χρόνιους πόνους στην περιοχή του κεφαλιού και του προσώπου.

Πώς μπορεί όμως να συνδέεται η γνάθος με τέτοιου είδους διαταραχές;

Όσο και να ακουστεί περίεργο, κύρια και κοινή αιτία των στοματογναθικών διαταραχών είναι το ακούσιο τρίξιμο και σφίξιμο των δοντιών (βρυγμός), μια παραλειτουργική δραστηριότητα που εμφανίζει η πλειοψηφία των ασθενών που αναζητούν θεραπεία. Ο βρυγμός, μαζί με άλλες επιβλαβείς έξεις για το στοματογναθικό σύστημα όπως μάσημα τσίχλας και ονυχοφαγία, αποτελεί μορφή σωματοποιημένου στρες.

Η σωματοποίηση συναισθήματος είναι απότοκος της αδυναμίας έκφρασης και εκδήλωσης αρνητικών ψυχολογικών καταστάσεων όπως λύπη, θυμός και στρες, και συνεπώς της δυσκολίας επικοινωνίας και εξωτερίκευσης του εσωτερικού κόσμου του ατόμου. Η συσσωρευμένη αυτή αρνητική ενέργεια βρίσκει διέξοδο μέσω σωματοποίησης, με τους ασθενείς να εμφανίζουν αυξημένη παραλειτουργική δραστηριότητα στην κάτω γνάθο τόσο κατά τη διάρκεια της ημέρας όσο και του ύπνου.

Η δραστηριότητα αυτή σε καθημερινή βάση οδηγεί σε κόπωση των δομών του στοματογναθικού συστήματος. Οι δομές που επηρεάζονται άμεσα είναι τα δόντια, οι μύες και οι αρθρώσεις της γνάθου. Συγκεκριμένα οι οδοντικοί ιστοί τέτοιων ασθενών ενίοτε εμφανίζουν αποτριβές/φθορά/ρωγμώσεις από τη μεταξύ τους έντονη και παρατεταμένη τριβή. Η υπέρμετρη και παρατεταμένη συστολή των μασητηρίων μυών μπορεί να οδηγήσει σε εξάντλησή τους με χαρακτηριστικά συμπτώματα μυαλγίας και μειωμένης λειτουργικότητας της γνάθου. Ο επίμονος καθημερινός πονοκέφαλος πιεστικού τύπου στην περιοχή των κροτάφων όπου εδράζεται ο κροταφίτης μυς αποτελεί βασικό παράπονο των ασθενών αυτών.

Ένα ακόμα πρόβλημα που μπορεί να αναφέρουν είναι ο περιορισμός της διάνοιξης του στόματος συνοδευόμενος από πόνο. Άλλα συχνά παράπονα των ασθενών που προσέρχονται στο γναθολογικό ιατρείο είναι ήχοι από τις αρθρώσεις της γνάθου μπροστά από το αυτί, εμβοές ακόμα και μπούκωμα από τα αυτιά. Αυτά αφορούν ενδοαρθρικές διαταραχές με κυριότερες την οστεοαρθρίτιδα και μεταβολές στη θέση του διαρθρίου δίσκου εντός της κροταφογναθικής διάρθρωσης.

Αρκετοί ασθενείς, έχοντας παραπλανηθεί από τα συμπτώματα αυτά, προηγουμένως μπορεί να έχουν επισκεφτεί άλλες ιατρικές ειδικότητες όπως αυτές του νευρολόγου και του ωτορινολαρυγγολόγου για να καταλήξουν σε αυτή της γναθολόγου και να ξεκινήσουν θεραπεία βρίσκοντας ανακούφιση στο πρόβλημά τους. Η βασική γναθολογική θεραπεία είναι εξατομικευμένη και στις περισσότερες των περιπτώσεων περιλαμβάνει χρήση σκληρού ενδοστοματικού νάρθηκα ανάπαυσης της κάτω γνάθου, ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης αλλά και διάτασης των μυϊκών ομάδων που εμπλέκονται στο πρόβλημα, τοπικές εφαρμογές εναλλασσόμενων ρευμάτων (TENS) μέσω ηλεκτροδίων και σε επιλεγμένα περιστατικά ενδομυϊκές εγχύσεις βοτουλινικής νευροτοξίνης (Botox injections).

Πολλοί ασθενείς βρίσκουν ανακούφιση και απαλλάσσονται πλήρως από τους καθημερινούς πόνους της στοματοπροσωπικής περιοχής με τη συνδρομή της γναθολογικής θεραπείας και επιστρέφουν στην καθημερινότητά τους χωρίς πόνο, με χαμόγελο κι αυτοπεποίθηση.

Η γναθολόγος Αγνή Γιακουμή είναι απόφοιτος της Οδοντιατρικής Σχολής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου Αθηνών με μάστερ κλινικής εξειδίκευσης στην Αντιμετώπιση Στοματοπροσωπικού Πόνου από τον ομώνυμο Πανεπιστήμιο. Συμμετέχει σε συνέδρια επιστημονικού ενδιαφέροντος και έχει λάβει διακρίσεις και υποτροφίες. Διακρίνεται για την επιστημονική κατάρτιση και το ήθος της.