Η ζωή δεν είναι αλγόριθμος
Υπάρχει κάτι ενδιαφέρον στον τρόπο που λειτουργεί ο αλγόριθμος. Δεν προσπαθεί να σε αλλάξει. Προσπαθεί να σε καταλάβει. Παρατηρεί τι κοιτάζεις λίγο περισσότερο, σε ποιες εικόνες σταματάς, ποια βίντεο βλέπεις μέχρι το τέλος και ποιες ειδήσεις διαβάζεις. Στη συνέχεια σου προσφέρει περισσότερα από τα ίδια. Όσο περισσότερο τον χρησιμοποιείς, τόσο πιο πολύ πιστεύεις ότι αυτός είναι ο κόσμος.
Το ίδιο, όμως, συμβαίνει πολλές φορές και στη ζωή μας. Χωρίς να το καταλάβουμε, δημιουργούμε τη δική μας καθημερινότητα με τον ίδιο τρόπο. Επιλέγουμε τις ίδιες διαδρομές, κάνουμε τις ίδιες συζητήσεις, ακούμε τις ίδιες απόψεις και συναντάμε ανθρώπους που σκέφτονται σχεδόν όπως εμείς. Δεν υπάρχει τίποτα κακό σε αυτό. Το οικείο μάς κάνει να νιώθουμε ασφαλείς. Όταν όμως η ασφάλεια γίνεται συνήθεια, η ζωή αρχίζει να μικραίνει.
Ίσως γι’ αυτό οι πιο σημαντικές εμπειρίες δεν ήταν ποτέ προγραμματισμένες. Ένα ταξίδι που αποφασίστηκε την τελευταία στιγμή. Μια γνωριμία που ξεκίνησε τυχαία. Ένα βιβλίο που έπεσε στα χέρια μας χωρίς να το ψάχνουμε. Μια κουβέντα που μας έκανε να δούμε τα πράγματα διαφορετικά. Αυτές οι στιγμές δεν γεννήθηκαν επειδή κάποιος τις υπολόγισε. Γεννήθηκαν επειδή αφήσαμε χώρο για το απρόβλεπτο.
Σήμερα μιλάμε πολύ για την τεχνητή νοημοσύνη και για το πόσο έξυπνοι έχουν γίνει οι αλγόριθμοι. Ίσως όμως το πιο σημαντικό ερώτημα να μην είναι τι μπορούν να κάνουν εκείνοι, αλλά τι κάνουμε εμείς. Αν έχουμε αρχίσει να ζούμε με τρόπο τόσο προβλέψιμο, ώστε μια μηχανή να γνωρίζει ποια θα είναι η επόμενη επιλογή μας πριν ακόμη την κάνουμε.
Δεν χρειάζεται να απορρίψουμε την τεχνολογία. Θα ήταν παράλογο. Μας διευκολύνει, μας ενημερώνει και πολλές φορές μας βοηθά να ανακαλύψουμε πράγματα που διαφορετικά δεν θα βρίσκαμε ποτέ. Το ζήτημα είναι να μην της παραδώσουμε κάτι πολύ πιο σημαντικό από τον χρόνο μας: την περιέργειά μας.
Γιατί η περιέργεια είναι αυτή που μας κρατά ζωντανούς. Είναι η διάθεση να ακούσουμε μια διαφορετική γνώμη χωρίς να θυμώσουμε. Να μπούμε σε ένα μικρό βιβλιοπωλείο χωρίς συγκεκριμένο σκοπό. Να ταξιδέψουμε σε μια πόλη που δεν είναι της μόδας. Να αφήσουμε για λίγο το κινητό και να παρατηρήσουμε τους ανθρώπους γύρω μας. Εκεί βρίσκονται οι ιστορίες που δεν μπορεί να προβλέψει κανένα σύστημα.
Ίσως δεν χρειάζεται να αλλάξουμε πολλά. Αρκεί να θυμόμαστε ότι δεν είναι κακή ιδέα να κάνουμε πού και πού κάτι που δεν ήταν στο πρόγραμμα. Να αφήσουμε μια μέρα να κυλήσει χωρίς να την καθοδηγεί μια οθόνη, να δώσουμε χρόνο σε μια συζήτηση, να χαθούμε λίγο σε μια πόλη ή σε ένα βιβλιοπωλείο.
Αυτές οι μικρές αποκλίσεις είναι που κάνουν τη ζωή να μη μοιάζει με αλγόριθμο. Και, τελικά, είναι αυτές που συνήθως θυμόμαστε περισσότερο.