Το προσωπικό στυλ ως μορφή επικοινωνίας

Πριν ακόμη μιλήσουμε, έχουμε ήδη πει αρκετά.

Το ρούχο, το χρώμα, η γραμμή ενός σακακιού, η επιλογή ενός παπουτσιού ή ακόμη και η απουσία ενός αξεσουάρ συνθέτουν ένα μήνυμα που εκπέμπεται χωρίς να χρειάζεται λέξεις. Το προσωπικό στυλ δεν είναι απλώς ζήτημα αισθητικής. Είναι μια μορφή μη λεκτικής επικοινωνίας, ένας κώδικας μέσα από τον οποίο δηλώνουμε ποιοι είμαστε, πώς αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας και, κυρίως, πώς επιθυμούμε να μας αντιλαμβάνονται οι άλλοι.

Στην επικοινωνία υπάρχει μια ενδιαφέρουσα αντίφαση: ο άνθρωπος θέλει να ξεχωρίζει, αλλά ταυτόχρονα επιθυμεί να ανήκει. Το ντύσιμο βρίσκεται ακριβώς στο σημείο, όπου αυτές οι δύο ανάγκες συναντώνται. Ένα καλοραμμένο κοστούμι μπορεί να σηματοδοτεί κύρος, πειθαρχία και επαγγελματική αυτοπεποίθηση. Ένα λευκό T-shirt με τζιν μπορεί να εκπέμπει ανεπιτήδευτη οικειότητα, άνεση και μια συνειδητή απόσταση από τους αυστηρούς κοινωνικούς κώδικες. Ένα δερμάτινο μπουφάν μπορεί να υποδηλώνει δυναμισμό και διάθεση αμφισβήτησης, ενώ ένα διακριτικό ρολόι ενδεχομένως να επικοινωνεί περισσότερο την προσήλωση στη λεπτομέρεια παρά την ανάγκη επίδειξης. Το ενδιαφέρον, βέβαια, είναι ότι κανένα από αυτά τα μηνύματα δεν είναι απόλυτο. Η σημασία τους εξαρτάται από το περιβάλλον, την περίσταση και, κυρίως, από τον άνθρωπο που τα επιλέγει. Το content μέσα στο context είναι ένα πρωτόκολλο που λίγοι μπορούν ακολουθήσουν.

Το ντύσιμο λειτουργεί, με άλλα λόγια, ως ένα σύστημα συμβόλων. Ένα σκούρο μπλε σακάκι μπορεί να εκπέμπει αξιοπιστία, ενώ ένα έντονο χρώμα να διεκδικεί ορατότητα. Η μονοχρωμία μπορεί να αποπνέει αυστηρότητα ή αισθητική αυτοπεποίθηση, ενώ ένας απροσδόκητος συνδυασμός να δηλώνει δημιουργικότητα. Δεν πρόκειται απλώς για το τι φορά κάποιος, αλλά για το πώς συνδυάζει τις επιλογές του και τι συνολική αφήγηση δημιουργεί μέσα από αυτές. Όλα αυτά αθροίζονται και μετουσιώνονται στην αύρα και την ενέργεια που διαχέονται όταν μπαίνουμε σε ένα χώρο ή πολύ πριν μπούμε.

Η κομψότητα δεν είναι απαραίτητα θέμα κόστους. Είναι κυρίως θέμα αναλογίας, συνέπειας και επίγνωσης.

Υπάρχει, ωστόσο, μια λεπτή διαφορά ανάμεσα στο προσωπικό στυλ και στην προσπάθεια εντυπωσιασμού. Η ακριβή ένδυση δεν εγγυάται αισθητική, όπως και τα εμφανή σύμβολα πολυτέλειας δε μεταφράζονται αυτομάτως σε κύρος. Ένα πανάκριβο ρούχο μπορεί να τραβά την προσοχή, χωρίς να λέει απολύτως τίποτα για την προσωπικότητα εκείνου που το φορά. Αντίθετα, μια απλή, προσεγμένη εμφάνιση μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο αναγνωρίσιμη και ουσιαστική. Η κομψότητα δεν είναι απαραίτητα θέμα κόστους. Είναι κυρίως θέμα αναλογίας, συνέπειας και επίγνωσης.

Στη σύγχρονη εποχή, όπου η εικόνα προηγείται συχνά της γνωριμίας και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μετατρέπουν την καθημερινότητα σε μια διαρκή διαδικασία αυτοπαρουσίασης, το προσωπικό στυλ αποκτά ακόμη μεγαλύτερη επικοινωνιακή ισχύ. Η εμφάνιση γίνεται μέρος του προσωπικού brand, είτε το επιδιώκουμε είτε όχι. Το ερώτημα, όμως, δεν είναι αν θέλουμε να δημιουργούμε εντυπώσεις. Αυτό συμβαίνει ούτως ή άλλως. Το ερώτημα είναι αν η εικόνα που προβάλλουμε έχει συνέπεια με αυτό που πραγματικά είμαστε. Γιατί όταν το ντύσιμο μετατρέπεται σε μεταμφίεση, η επικοινωνία χάνει την αξιοπιστία της.

Ίσως, τελικά, το πιο ενδιαφέρον στοιχείο ενός άνδρα να μην είναι πόσο καλά γνωρίζει τις τάσεις της μόδας, αλλά πόσο καλά γνωρίζει τον εαυτό του ώστε να μην εξαρτάται από αυτές. Να μπορεί να φορέσει ένα κοστούμι χωρίς να κρύβεται πίσω από αυτό, ένα απλό T-shirt χωρίς να μοιάζει αδιάφορος και κάτι τολμηρό χωρίς να φαίνεται ότι προσπαθεί υπερβολικά.

…Γιατί το πραγματικό στυλ δεν είναι αυτό που φοράμε για να μας προσέξουν. Είναι αυτό που επιλέγουμε όταν γνωρίζουμε ήδη ποιοι είμαστε. Και, όπως συμβαίνει με κάθε αποτελεσματική μορφή επικοινωνίας, το ισχυρότερο μήνυμα δεν είναι πάντοτε εκείνο που ακούγεται περισσότερο.